Tết của người Mường – Nét văn hóa đặc sắc

Tết của người Mường không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới mà còn là dịp thiêng liêng để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong mùa màng bội thu và gia đình ấm no. Giữa không gian núi rừng Tây Bắc và trung du Bắc Bộ, tết của người Mường mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc với những nghi lễ truyền thống, món ăn đặc trưng và phong tục độc đáo được gìn giữ qua bao thế hệ.

1. Nguồn gốc và quan niệm về năm mới của người Mường

Tết của người Mường gắn liền với nền văn hóa nông nghiệp lúa nước lâu đời. Đối với cộng đồng người Mường sinh sống chủ yếu ở vùng trung du và miền núi phía Bắc như Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ…, năm mới không chỉ là mốc thời gian chuyển giao mà còn là dấu hiệu khởi đầu cho một chu kỳ sản xuất mới.

Theo quan niệm truyền thống, năm mới là dịp con người giao hòa với đất trời, thần linh và tổ tiên. Người Mường tin rằng vạn vật đều có linh hồn, vì vậy trong thời khắc đầu năm, họ đặc biệt coi trọng việc cúng bái để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, gia đình khỏe mạnh. Tổ tiên giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần, nên tết cũng là dịp con cháu bày tỏ lòng biết ơn và xin phù hộ cho năm mới bình an.

Khác với một số dân tộc khác, tết của người Mường không chỉ mang ý nghĩa đoàn viên mà còn thể hiện sự gắn kết cộng đồng. Mỗi gia đình, dòng họ đều có những nghi thức riêng, nhưng tất cả đều hướng đến sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên và thế giới tâm linh.

2. Phong tục chuẩn bị trước tết của người Mường

Trước tết khoảng vài tuần, các gia đình người Mường đã bắt đầu chuẩn bị chu đáo cho năm mới. Việc đầu tiên là dọn dẹp, sửa sang lại nhà cửa, đặc biệt là khu vực bàn thờ tổ tiên.

• Nhà sàn được quét dọn sạch sẽ, các vật dụng được sắp xếp gọn gàng với quan niệm đón năm mới trong không gian tươm tất sẽ mang lại may mắn.

• Công việc quan trọng tiếp theo là chuẩn bị lương thực và thực phẩm. Người Mường thường nuôi lợn, gà từ trước đó để mổ vào dịp tết. 

• Gạo nếp được chọn lựa kỹ càng để gói bánh chưng. Không khí gói bánh diễn ra ấm cúng, cả gia đình quây quần bên bếp lửa đỏ hồng suốt đêm.

Các gia đình còn chuẩn bị rượu cần, rượu nếp để dùng trong ngày tết và tiếp đãi khách. Trang phục truyền thống cũng được giặt giũ, chuẩn bị sẵn sàng cho những ngày đầu xuân. Tất cả các công đoạn chuẩn bị đều thể hiện sự trân trọng đối với tết và niềm hy vọng vào một năm mới đủ đầy.

3. Ẩm thực đặc trưng trong tết của người Mường

Ẩm thực trong tết của người Mường mang đậm bản sắc vùng núi và gắn liền với sản vật địa phương. Bánh chưng là món ăn không thể thiếu, tượng trưng cho đất trời và lòng biết ơn tổ tiên. Bánh được gói bằng lá dong, nhân gồm gạo nếp, đỗ xanh và thịt lợn, mang hương vị truyền thống đặc trưng.

• Thịt lợn luộc, thịt nướng, canh măng, các món chế biến từ gà, cá suối cũng xuất hiện trong mâm cỗ ngày tết. 

• Đặc biệt, rượu cần là thức uống quen thuộc trong các dịp lễ hội và ngày xuân. 

• Mọi người quây quần bên chum rượu, cùng nhau thưởng thức và trò chuyện, tạo nên không khí đầm ấm.

Ngoài ra còn có các món ăn từ rau rừng, măng, xôi nếp nhiều màu sắc. Những món ăn này không chỉ ngon mà còn thể hiện sự hài hòa với thiên nhiên. Mâm cỗ tết của người Mường vì thế vừa giản dị vừa đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.

4. Hoạt động vui xuân và trò chơi dân gian

Sau phần nghi lễ trang trọng, tết của người Mường bước vào không khí vui xuân rộn ràng. Các bản làng tổ chức nhiều hoạt động cộng đồng như hát dân ca, múa truyền thống, giao lưu văn nghệ. 

• Tiếng chiêng Mường vang lên trong những ngày đầu năm tạo nên âm thanh đặc trưng của mùa xuân vùng cao.

• Nhiều trò chơi dân gian được tổ chức như ném còn, đánh mảng, kéo co, bắn nỏ… thu hút đông đảo người dân tham gia. 

• Những trò chơi này không chỉ mang tính giải trí mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết và rèn luyện sức khỏe.

Thanh niên, trai gái cũng nhân dịp này gặp gỡ, giao lưu, tìm hiểu nhau qua các điệu múa, câu hát. Không khí tết vì thế vừa trang nghiêm vừa sôi động. Những hoạt động vui xuân đã góp phần làm cho tết của người Mường trở thành dịp lễ hội giàu bản sắc, gắn kết cộng đồng qua nhiều thế hệ.

QUÀ TẾT CQ MART

Địa chỉ: 149 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Bến Thành, TP.HCM

Hotline:  0906 309 885  -   0906 986 885   

Tel: 028 38374987 -  0286 270 0998

Email: [email protected]

Website: quatet.congquynh.vn             https://www.quatet.info.vn/

Facebook: facebook.com/quatetcongquynh

Quà Tết CQ MART - Quà tết chất lượng, giá cả cạnh tranh